Przedszkole nr 32
w Koninie

W naszej placówce trwa realizacja innowacji pedagogicznej pt. „Razem w świecie zmysłów i ludzi – trening umiejętności społecznych dzieci z autyzmem w przestrzeni publicznej”. Celem działań jest wspieranie dzieci z autyzmem w rozwijaniu umiejętności społecznych i komunikacyjnych, z uwzględnieniem ich indywidualnych potrzeb oraz trudności sensorycznych.

W codziennej pracy wykorzystujemy:

• wizualne planowanie dnia,

• elementy integracji sensorycznej,

• indywidualne „zestawy bezpieczeństwa” wspierające samoregulację.

Kluczowym elementem innowacji są regularne wyjścia do miejsc użyteczności publicznej, takich jak sklep, biblioteka, park, bazar czy poczta. Wyjścia poprzedzają przygotowania w formie rozmów, obrazków i scenek sytuacyjnych. Po powrocie analizujemy zachowania dzieci i wspólnie omawiamy ich doświadczenia.

Na bieżąco prowadzimy obserwację postępów, co pozwala elastycznie dostosowywać działania do potrzeb uczestników. Dzieci uczą się samodzielności, nabierają pewności siebie i lepiej radzą sobie w codziennych sytuacjach społecznych.

Innowacja przynosi realne efekty – pomaga dzieciom funkcjonować w świecie zmysłów i ludzi.

Autor: Justyna Chelińska

Czas realizacji: Styczeń – maj 2024-2025

Rodzaj innowacji: organizacyjno-metodyczna

Miejsce realizacji: Oddział specjalny dla dzieci z autyzmem oraz przestrzenie publiczne (sklep, biblioteka, piekarnia, park, poczta, dom kultury)

I. Uzasadnienie potrzeby wdrożenia innowacji

Dzieci z autyzmem mają trudności w zakresie funkcjonowania społecznego i regulacji sensorycznej. Wielu z nich nie radzi sobie z codziennymi sytuacjami społecznymi                     i bodźcami z otoczenia. Innowacja zakłada wprowadzenie praktycznego treningu umiejętności społecznych w rzeczywistych sytuacjach – poza murami przedszkola –                     w warunkach wspierających, kontrolowanych i bezpiecznych.

II. Cele innowacji

Cel główny:

• Rozwijanie kompetencji społecznych dzieci z autyzmem poprzez praktyczne działania w przestrzeni publicznej, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb sensorycznych.
• Cele szczegółowe:
• Pokonywanie barier sensorycznych w miejscach publicznych.
• Nauka zachowań społecznie akceptowalnych.
• Rozwijanie komunikacji werbalnej i niewerbalnej.
• Wzmacnianie samodzielności i pewności siebie.
• Rozwijanie tolerancji na bodźce.
• Budowanie pozytywnego obrazu siebie i poczucia sprawstwa.

III. Opis działań – plan realizacji

IV. Metody i formy pracy

• Trening Umiejętności Społecznych (TUS)
• Integracja sensoryczna (SI)
• Modelowanie i odgrywanie ról
• Metoda TEACCH
• AAC – komunikacja wspomagająca i alternatywna
• Symulacje, zabawy tematyczne, praca w parach i małych grupach

V. Spodziewane efekty

1. Efekty w zakresie funkcjonowania społecznego:

• Dzieci potrafią rozpocząć prostą interakcję społeczną (np. powiedzieć „dzień dobry”, „proszę”, „dziękuję”).
• Wzrost częstotliwości i jakości kontaktu wzrokowego oraz reagowania na innych.
• Umiejętność przestrzegania zasad społecznych w przestrzeni publicznej (kolejka, zamawianie, pytanie o pomoc).
• Dzieci uczą się nazywać i wyrażać emocje, co prowadzi do zmniejszenia zachowań trudnych.

2. Efekty w zakresie integracji sensorycznej:

• Dzieci wykazują większą tolerancję na bodźce (hałas, zapachy, światło, dotyk).
• Umiejętność samoregulacji sensorycznej – dziecko korzysta z dostępnych strategii wyciszających.
• Zmniejszenie liczby sytuacji przeciążenia sensorycznego dzięki wsparciu i przygotowaniu.

3. Efekty w zakresie komunikacji:

• Wzrost częstotliwości stosowania komunikatów funkcjonalnych (prośby, pytania, odmowy).
• Rozszerzenie repertuaru komunikacji alternatywnej (AAC).
• Poprawa rozumienia komunikatów społecznych i zasad obowiązujących w przestrzeni publicznej.

4. Efekty w zakresie samodzielności:

• Dziecko potrafi przygotować się do wyjścia (np. spakuje potrzebne przedmioty).
• Wzrost inicjatywy i zgłaszanie chęci uczestnictwa w aktywnościach.
• Umiejętność czekania na swoją kolej lub kończenia aktywności na sygnał.

5. Efekty emocjonalno-motywacyjne:

• Zmniejszenie poziomu lęku i oporu przed nowością.
• Doświadczanie sukcesu – wzrost samooceny i motywacji.
• Wzmacnianie relacji z rówieśnikami i nauczycielem – poczucie przynależności do grupy.

6. Efekty dla rodziny i środowiska:

• Rozmowy z rodzicami
• Dokumentacja fotograficzna
• Autoewaluacja nauczyciela
• Sposób ewaluacji:

Cykliczna analiza danych po każdym wyjściu

VII. Podsumowanie innowacji

Innowacja pedagogiczna pt. „Razem w świecie zmysłów i ludzi” umożliwiła dzieciom z autyzmem realne ćwiczenie i utrwalanie umiejętności społecznych poza salą przedszkolną, w warunkach życia codziennego. Dzięki wprowadzeniu stopniowego kontaktu z przestrzenią publiczną oraz odpowiedniemu wsparciu sensorycznemu, dzieci nauczyły się lepiej funkcjonować w sytuacjach wymagających kontaktów społecznych, samodzielności i elastyczności w działaniu.

Zrealizowane działania pozwoliły zwiększyć poczucie bezpieczeństwa, poprawić komunikację, zbudować fundamenty do dalszej integracji oraz zwiększyć świadomość rodziców i otoczenia. Program spotkał się z pozytywnym odbiorem i zasługuje na kontynuację.

VIII. Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. 2023 poz. 900)
• Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji kształcenia uczniów z niepełnosprawnościami
• Statut

• Rodzice dostrzegają postępy i większą samodzielność dziecka w środowisku społecznym.
• Rodzina angażuje się w kontynuowanie treningu społecznego poza przedszkolem.
• Otoczenie nabywa większą świadomość i empatię wobec dzieci z autyzmem.

VI. Ewaluacja

Proces ewaluacji innowacji pedagogicznej będzie miał charakter formatywny i podsumowujący, i będzie prowadzony przez cały okres jej realizacji. Głównym celem ewaluacji jest ocena skuteczności podejmowanych działań w zakresie rozwijania umiejętności społecznych i adaptacji sensorycznej dzieci z autyzmem w przestrzeni publicznej.